W hołdzie architektom ustrońskich piramid

1296x864.jpg

20 czerwca 2026

Wybitni śląscy architekci Aleksander Franta, Tadeusz Szewczyk i Henryk Buszko, autorzy znanych w całej Europie piramid tworzących kompleks uzdrowiskowy w Ustroniu doczekali się swojego pomnika

Monument został umieszczony w samym sercu Sanatorium Równica, a w uroczystości jego odsłonięcia uczestniczyli parlamentarzyści i samorządowcy.

Ustroń-Zawodzie, to dzielnica leczniczo-uzdrowiskowa, którą w latach 60. XX wieku zaprojektowali słynni architekci Henryk Buszko, Aleksander Franta i Tadeusz Szewczyk. Jest to architektoniczny skarb Beskidu Śląskiego.

- Charakterystyczne dla Zawodzia budynki o piramidalnym kształcie szybko stały się powszechnie rozpoznawalną wizytówką Ustronia. Myślę, że każdy przynajmniej choć raz w życiu je widział. To wizjonerstwo architektoniczne zostało z nami do dziś. To historia odwagi i determinacji. Przez dekady przede wszystkim pracownicy zakładów przemysłowych z naszego regionu tam wracali do zdrowia – podkreślił podczas uroczystości odsłonięcia monumentu marszałek województwa Wojciech Saługa.

Pomnik zaprojektowali Dawid Krzysztofiak i Agata Paszkiel.

- Inspiracją dla nas była dla nas myśl architektoniczna Aleksandra Franty, który był twórcą modernistycznym. Jego koncepcje opierały się na trzech punktach: pionie, którego symbolem jest na przykład drzewo, skosie, który jest adekwatny górom i poziomowi, czego przykładem jest tafla wody. Sam pomnik jest wykonany z polichromowanego betonu – wyjaśnia Agata Paszkiel.

Pomnik odsłonięto w sobotę 20 czerwca. Wśród gości nie zabrakło rodzin wybitnych architektów. Do Ustronia przyjechali także parlamentarzyści m.in. wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, a departament ochrony zabytków w Ministerstwie Kultury reprezentowała wicedyrektor Agata Kurdziel.

- Ich twórczość jest przykładem odpowiedzialności za przestrzeń, która ma służyć ludziom – podkreśliła Agata Kurdziel.

Budowa piramid, jak i całego uzdrowiska w Zawodziu było przedsięwzięciem długoletnim. Zaczęło się jeszcze w latach 60., a ostatnią piramidę - według różnych źródeł - kończono jeszcze w latach 90.

Buszko, Franta i Szewczyk opracowali projekt współgrający z architekturą Ustronia, krajobrazem i otaczającą przyrodą, nawiązujący do góralskiego dachu. Piramidy rozmieszczono w dwóch grupach, wzdłuż krętych dróg na stoku góry Równicy. W centralnym punkcie - sanatorium i zakład przyrodoleczniczy. Piramidom w większości nadano nazwy roślinno-ptasio-zwierzęce. Stoi tu więc Jaskółka, Kos, Muflon, Daniel, Narcyz czy Róża.

Każdą z 17 piramid zaprojektowano dla 200 osób. Dwuczęściowe bryły z każdej strony wyglądają inaczej - balkony biegną liniowo lub schodkowo. Z tyłu kaskadowo rozmieszczono wykusze okien, zapewniając odpowiednie doświetlenie pomieszczeń. Każdy z pokojów wyposażono w balkon z widokiem na krajobraz Ustronia.

Powrót na początek strony