Dostępność Logo BIP

W trosce o język i śląską tożsamość

910811600_2251663185694777_3201263076189753171_n.jpg

16 listopada 2026

W Gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach zorganizowano konferencję prasową poświęconą ochronie języków śląskiego oraz wilamowskiego

Tematem spotkania były działania na rzecz zachowania języków lokalnych i ich dziedzictwa dla przyszłych pokoleń. W wydarzeniu uczestniczyli marszałek Wojciech Saługa, senator RP Halina Bieda, posłanki na Sejm RP Urszula Koszutska i Monika Rosa oraz radna Sejmiku Województwa Śląskiego Alina Bednarz. Obecna była także prof. Jolanta Tambor z Uniwersytetu Śląskiego

„Znaleźliśmy w parlamencie większość, która jest zdolna podjąć decyzję o uznaniu języka śląskiego za język regionalny, ale okazało się, że pan prezydent ten projekt zawetował. Ludzie mówią po śląsku, posługują się śląskim i my jako przedstawiciele władzy regionalnej musimy zrobić wszystko, by zabezpieczyć to dziedzictwo, by gromadzić dane i tę kulturę śląskości pielęgnować, czego dowodem jest prowadzony na Uniwersytecie Śląskim kierunek pozwalający kształcić nauczycieli, którzy później na różnym etapie edukacji uczą młodzież, czym jest śląski i pielęgnują historię, kulturę języka śląskiego. To nasz obowiązek, bo z każdym pokoleniem coraz mniej słyszymy śląskiego na naszych ulicach, a to zbudowało nasz region, województwo i naszą tożsamość” – podkreślał marszałek Wojciech Saługa.

Marszałek Wojciech Saługa dodał, że podczas sesji radni zdecydują o udzieleniu w tym roku pomocy finansowej jednostkom samorządu terytorialnego województwa śląskiego na dofinansowanie udziału nauczycieli w podyplomowych studiach z wiedzy o regionie.

Uczestnicy konferencji podkreślili rolę Uniwersytetu Śląskiego w opracowaniu strategii ochrony języków lokalnych.

„Mam szczęście być kierowniczką podyplomowych studiów z wiedzy o regionie prowadzonych przez Uniwersytet Śląski wraz z Urzędem Marszałkowskim. W tym roku jest już dziesiąta, jubileuszowa edycja. To studia z wiedzy o regionie, oczywiście nie tylko język śląski się tam pojawia, bo jest też język wilamowski, mówimy też o innych podregionach w ramach województwa, bo to jest to, co nauczycieli interesuje najbardziej. Oni chcieliby pracować w najbliższym środowisku lokalnym i móc też przekazywać wiedzę o językach lokalnych, stąd ta strategia, którą przygotowaliśmy w ramach Centrum Badań Języka Śląskiego i Antropologii Regionalnej. Przygotowaliśmy strategię ochrony pielęgnacji języków lokalnych w województwie śląskim. Język jest wartością, którą trzeba pielęgnować, języka człowieka nie można pozbawiać, żeby nie naruszyć jego dobrostanu. Nie ma żadnych przeciwwskazań, żeby ludzie oprócz języka państwowego, urzędowego posługiwali się też swoimi językami lokalnymi, ale by to robili, trzeba im dać narzędzia i możliwość” – mówiła prof. Jolanta Tambor.

Warto przypomnieć, że w lutym 2026 roku Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę uznającą język śląski za regionalny. Na jej mocy język śląski miał zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

„Język śląski dla naszej kultury, tożsamości i historii jest bardzo ważny, dlatego dziękuję Uniwersytetowi Śląskiemu, który przygotował strategię ochrony języków lokalnych. Warto pamiętać, że obok języka śląskiego mamy też język wilamowski i los ustawy uznającej język wilamowski za język regionalny zakończył się tak samo jak w przypadku języka śląskiego. Ta strategia jest bardzo ważna i liczymy, że przy konsultacjach wszystkie strony społeczne, instytucje, podmioty się wypowiedzą na ten temat i będziemy ją procedować dalej” – tłumaczyła senator RP, Halina Bieda.

„Zależy nam na tym, by język śląski, język wilamowski były językami regionalnymi, żeby miały finansowanie, by mogły być nauczane w szkołach, ale w związku z bardzo silnym sprzeciwem prezydenta tak nie jest. My tutaj na miejscu staramy się robić wszystko, by te języki podtrzymać, żeby nie stracić żadnego słowa i aby ta transmisja międzypokoleniowa po prostu istniała. Stąd działania samorządu ukierunkowane na rzecz edukacji regionalnej i edukacji nauczycieli w tym kierunku i wsparcie finansowe z Ministerstwa Edukacji Narodowej na pomoce naukowe, dydaktyczne oraz strategia, w przypadku której rozpoczynamy konsultacje po to, by wszystkie instytucje, osoby zaangażowane mogły się w tej sprawie wypowiedzieć. Nie poddajemy się oczywiście w walce o to, co dla nas cenne. Czyli o język regionalny” – tłumaczyła posłanka na Sejm RP, Monika Rosa.

Powrót na początek strony