W Domu Kultury na osiedlu Witosa w Katowicach odbyło się IX posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji (WZK). W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele instytucji edukacyjnych, eksperci oraz partnerzy zaangażowani w rozwój kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczenia się przez całe życie w województwie śląskim.

Obrady otworzył Przewodniczący WZK, Jarosław Wesołowski – Dyrektor Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie współpracy międzyinstytucjonalnej i koordynacji działań w budowaniu nowoczesnego, zintegrowanego systemu edukacji w regionie.

Wzmocnienie roli nauczyciela i kultura uczenia się przez całe życie

Pierwszą prelekcję wygłosiła dr Katarzyna Pająk‑Załęska, badaczka systemu edukacji i ekspertka WZK w województwie dolnośląskim. Jej wystąpienie dotyczyło kierunków rozwoju kompetencji kadry nauczycielskiej w odpowiedzi na wyzwania współczesnej szkoły.

Prelegentka przedstawiła założenia projektu Instytutu Badań Edukacyjnych „Przygotowanie rozwiązań wspierających proces kształcenia przyszłych i doskonalenia obecnych nauczycieli zawodu”, którego celem jest diagnoza potrzeb kadry oraz stworzenie narzędzi wspierających jej rozwój zawodowy. W projekcie przewidziano m.in.:

• analizę zasobów i barier rozwojowych nauczycieli,
• prognozę zapotrzebowania na kadry,
• opracowanie koncepcji studiów podyplomowych oraz praktyk dla przyszłych nauczycieli zawodu.

Więcej informacji o projekcie

Dr Pająk‑Załęska wskazała, że kultura uczenia się przez całe życie powinna stać się centralnym elementem pracy nauczyciela. Jako kluczowe obszary rozwoju wymieniła:

• kompetencje cyfrowe,
• otwartość na nowe technologie,
• elastyczność zawodową i zdolność adaptacji,
• współpracę w zespołach oraz sieciowanie jako sposób wymiany doświadczeń.

Odwołując się do doświadczeń WZK z województwa dolnośląskiego, prelegentka podkreśliła znaczenie systemowego wspierania nauczycieli poprzez sieci współpracy, mentoring i upowszechnianie dobrych praktyk. Wystąpienie spotkało się z dużym zainteresowaniem i zapoczątkowało dyskusję dotyczącą przyszłości zawodu nauczyciela.

AI w szkolnictwie wyższym – szanse, wyzwania i odpowiedzialność

Drugą prelekcję przedstawiła Wiktoria Chojcan – edukatorka, współzałożycielka Future Skills Lab i jedna z liderek działań na rzecz rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce. Jej wystąpienie ukazało szeroki potencjał wykorzystania AI w szkolnictwie wyższym.

Wśród najważniejszych obszarów zastosowań wskazała:

• personalizację procesu nauczania,
• wsparcie dla studentów i kadry dydaktycznej,
• narzędzia wspierające rozwój kompetencji przyszłości,
• wykorzystanie AI w dydaktyce, badaniach i administracji uczelni.

Zaznaczyła przy tym, że wdrażanie rozwiązań opartych na AI musi odbywać się odpowiedzialnie – z poszanowaniem zasad etycznych, ochrony danych oraz potrzebą wzmacniania kompetencji cyfrowych kadry akademickiej. Prelekcja wywołała szeroką dyskusję i liczne pytania ze strony uczestników.

Prezentacja raportów końcowych

W drugiej części posiedzenia dr hab. Joanna Hołub‑Iwan, prof. AWL, zaprezentowała cztery analizy przygotowane w ramach projektu realizowanego na zlecenie Realizatora projektu – Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach. Badania obejmowały:

• identyfikację usług szkoleniowych i studiów podyplomowych odpowiadających potrzebom zielonej gospodarki,
• ocenę dostępności i efektywności szkoleń zawodowych dla dorosłych w województwie śląskim,
• analizę roli technologii w procesach uczenia się dorosłych,
• znaczenie nauki i certyfikacji języka polskiego jako obcego w kontekście mobilności zawodowej.

W prezentowanych wynikach podkreślono, że choć 94% mieszkańców województwa śląskiego w wieku 16–74 lat korzysta z Internetu – co plasuje region na pierwszym miejscu w kraju – wciąż rośnie zapotrzebowanie na rozwój oferty edukacyjnej dla dorosłych, szczególnie w formach zdalnych i hybrydowych. Zapotrzebowanie to wynika zarówno z coraz wyższego poziomu umiejętności cyfrowych mieszkańców, jak i z rosnących oczekiwań rynku pracy, który wymaga elastycznych form kształcenia.

W zakresie badań dotyczących nauki języka polskiego jako obcego prelegentka zwróciła uwagę m. in. na rosnące potrzeby związane z certyfikacją kompetencji językowych cudzoziemców. Wskazała, że liczba chętnych do nostryfikacji i certyfikacji jest wysoka, natomiast procedury bywają czasochłonne, co ogranicza możliwość obsłużenia większej liczby kandydatów. Usprawnienie tego procesu mogłoby znacząco poprawić szanse zawodowe osób przyjeżdżających do Polski.

Podsumowując posiedzenie, Przewodniczący WZK Jarosław Wesołowski podkreślił, że zaprezentowane analizy, wnioski i rekomendacje stanowią cenny materiał do dalszego planowania działań na rzecz rozwoju edukacji zawodowej, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie w województwie śląskim. Zapowiedział także wykorzystanie wniosków ekspertów w pracach Zespołu.

Wnioski z posiedzenia

1. Konieczne jest systemowe wzmacnianie kultury uczenia się przez całe życie wśród nauczycieli.
2. Cyfryzacja edukacji wymaga stałego podnoszenia kompetencji cyfrowych zarówno wśród nauczycieli, jak i kadry akademickiej.
3. Sieciowanie, mentoring i wymiana dobrych praktyk odgrywają kluczową rolę w rozwoju kadr edukacyjnych.
4. AI staje się ważnym narzędziem w szkolnictwie wyższym, wspierając dydaktykę, administrację i badania.
5. Wdrażanie AI musi być połączone z troską o etykę, ochronę danych i bezpieczeństwo użytkowników.
6. Województwo śląskie wykazuje bardzo wysoki poziom korzystania z Internetu, co umożliwia dalszy rozwój zdalnych i hybrydowych form kształcenia. Należy zwiększyć dostępność elastycznych form kształcenia dorosłych, łączących naukę z pracą zawodową.
7. Rosną potrzeby w zakresie badań i certyfikacji języka polskiego jako obcego, szczególnie dla cudzoziemców już obecnych na rynku pracy.
8. Usprawnienie procedur nostryfikacji mogłoby znacząco poprawić dostęp cudzoziemców do zatrudnienia i przyczynić się do lepszego wykorzystania ich potencjału zawodowego.

WZK jest ciałem doradczym i wspierającym realizację działań projektowych, w szczególności wdrażanie, koordynację i monitorowanie „Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 dla Województwa Śląskiego”.

W skład WZK wchodzą przedstawiciele kluczowych dla naszego województwa podmiotów z następujących obszarów: oświaty, gospodarki, zarządzania strategicznego, funduszy europejskich oraz dialogu społecznego.

Głównym zadaniem WZK jest wspieranie polityki edukacyjnej województwa śląskiego na potrzeby przygotowania kadr dla gospodarki regionu i uczenia się przez całe życie, koordynacji działań w zakresie doradztwa zawodowego oraz promocji kształcenia zawodowego oraz idei uczenia się przez całe życie.